آخرین خبرها

گورهای ۷ هزار ساله در تل چگا سفلی ۔ بهبهان خوزستان

گورهای ۷ هزار ساله در تل چگا سفلی ۔ بهبهان خوزستان

عملیات تعیین عرصه و پیشنهاد محوطه باستان شناسی تل چگا سفلی (یکی از وسیع ترین محوطه های پیش از تاریخی خوزستان) که در نیم قرن اخیر همواره مورد تعرض قرار می گرفت و نهایتا به کشف گورهای ۷ هزار ساله منجر شد.

به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، عباس مقدم سرپرست هیات باستان شناسی تل چگا سفلی در تیرماه ۱۳۹۴ اعلام کرد: با توجه به روند بسیار سریع تخریب محوطه تل چگاسفلی، برنامه ی تعیین عرصه محوطه تعریف و با حمایت معاونت میراث فرهنگی استان خوزستان به مرحله اجرا در آمد. این برنامه در دو مرحله مطالعات پیش میدانی و میدانی صورت پذیرفته است. در بخش مطالعات پیش میدانی علاوه بر گزارش های منتشر شده توسط دیتمن، تمامی نقشه ها، تصاویر هوایی و ماهواره ای تهیه و به دقت مورد ارزیابی قرار گرفتند.

وی با اشاره به شروع مطالعات میدانی تعیین عرصه از اردیبهشت ماه سالجاری گفت :در بخش مطالعات میدانی برنامه، هیات باستان شناسی ابتدا شروع به مستند سازی وضع موجود محوطه پرداخت و تمامی تغییرات طبیعی و انسانی ایجاد شده در عرصه و پیرامون محوطه را به دقت ثبت کرد.

به گفته عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی وگردشگری هیات باستان شناسی برمبنای ضوابط موفق شد در پیرامون محوطه گمانه هایی برای درک بهتری از گسترده محوطه باستانی تل چگا بدست آورد. این گورستان ها که برخی از آنها برمبنای تغییرات سطحی نمایان شده بودند شواهدی را ارایه کردند که تاریخی برابر با اواخر هزاره پنجم پیش از میلاد را نشان می دهد. بنابراین با استفاده از علوم میان رشته ای، بخش هایی از این گورستان توسط متخصصین و ابزارهای روزآمد بررسی ژئو مغناطیس شد.

این باستان شناس تصریح کرد: نتایج این بررسی به ما کمک بسیار زیادی کرد چرا که توانستیم بدون انجام هرگونه کاوش در پیرامون محوطه، شناخت خوبی از شکل و پراکندگی گورها بدست آوریم. برنامه میدانی تعیین عرصه محوطه تل چگاسفلی که مجوز آن توسط رییس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری صادر شده بود پایان یافته و هیات باستان شناسی سرگرم تهیه و تدوین گزارشی مفصل از فعالیت های انجام شده است.

محوطه باستانی تل چگاسفلی در دشت زیدون (زهره) و در حاشیه جنوبی رودخانه زهره یکی از وسیع ترین محوطه های پیش از تاریخی در جنوب غربی ایران است. تل چگاسفلی در دهه ۱۹۷۰ میلادی توسط هیاتی به سرپرستی هانس نیسن از موسسه ی شرق شناسی دانشگاه شیکاگو شناسایی شد. بعد ها، رینهارد دیتمن، به تفصیل به الگو های زیستگاهی دشت های بهبهان و زهره پرداخته است. در الگوهای زیستگاهی ارائه شده توسط دیتمن، از تل چگاسفلی به عنوان یکی از کانون های مهم زیستگاهی در اواخر هزاره پنجم پیش از میلاد نام برده شده است. در سال ۱۳۸۸ شمسی، کامیار عبدی طی یک برنامه ی بررسی و شناسایی آثار شهرستان بهبهان، از آثار شناسایی شده توسط دیتمن بازدید به عمل آورده و پس از آن ها متعاقبا، به همت زنده یاد گنجی، تل چگاسفلی درسال ۱۳۸۸ به شماره ۲۸۸۲۲ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

 

از نفوذ چگاسفلی در مجامع خارجی تا کریدور عبور انسان به آسیا

حال با نفوذ اخبار مربوط به محوطه چگاسفلی و کاوش‌های باستان‌شناسی دشت زهره، برنامه‌های هفته پژوهش امسال در پژوهشکده باستان‌شناسی نیز تحت‌تاثیر این محوطه‌ تاریخی و آسیب‌های واردشده به آن، این محوطه‌ باستانی را مورد بررسی قرار داد.

عباس مقدم – سرپرست کاوش‌های باستان‌شناسی تل چگاسفلی (پروژه‌ پیش از تاریخی زهره) – در نشست مجازی پژوهشکده باستان‌شناسی همزمان با آغاز هفته پژوهش برآیند فعالیت‌هایِ پنج ساله اول را این طور بیان کرد: چگاسفلی در منظومه زیست‌گاه‌های شاخص هزاره پنجم پیش از میلاد خاور نزدیک از اهمیت بالایی برخوردار است و در آن با جامعه‌ای مواجه‌ایم که ساکنان آن با نواحی دوردست مراورده داشتند ومذهب و ایدئولوژی از اهمیت بالایی در آن جامعه برخوردار بوده است.

این باستان‌شناس با بیان اینکه برخلاف دیدگاه‌های سنتی، نواحی پس کرانه‌ای و حتی کرانه‌ای خلیج فارس یکی از خاستگاه‌های مهم جوامع حتی در پیش از تاریخ بوده، افزود: روزآمد بودن روش‌ها و دسترسی به امکانات ثبت و ضبط مدارک باستان شناسی به ما کمک کرده است تا بهتر از نمونه‌های گذشته (شوش، هکلان و دم گر پرچینه) در ثبت و ضبط مدارک باستان شناختی موفق باشیم.

مقدم تاکید کرد: چگاسفلی در حافظه جامعه داخلی و مجامع علمی داخلی و خارجی رسوب کرده که این شاید کمترین دستاورد ما در پنج ساله اول پروژه پیش از تاریخی زهره باشد.

روح‌الله شیرازی – رییس پژوهشکده باستان‌شناسی – نیز در توضیح دستاوردهای پروژه پیش از تاریخی زهره در پنج ساله اول ۱۳۹۴تا ۱۳۹۹ گفت: در سال ۱۳۹۴ پروژه پیش از

تاریخی زهره با هدف انجام پژوهش در محوطه‌ای باارزش که اطلاعات باستان‌شناسی کمی از آن در دسترس بود با دو پرسش،
«جایگاه چگاسفلی با توجه به مکان قرارگیری‌اش در بستر باستان‌شناسی اواخر هزاره پنجم قبل از میلاد چیست؟» و
«چرا در یک بازه زمانی نسبتا کوتاه وسعتی در این حد یافته است؟» آغاز شد.

این باستان‌شناس، پرسش‌های مطرح شده را شکل گرفته بر اساس دانسته‌ها دانست و به تشریح راهبرد و روش‌شناسی این پروژه در ابعاد پژوهشی، حفاظتی، آموزشی، معرفتی و اقدامات گسترده‌ای که برای معرفی این محوطه تاریخی در همکاری‌های مشترک با مراکز داخلی و خارجی انجام شده، پرداخت.

تقنین عدالت پایگاه خبری حوزه مجلس شورای اسلامی و استان خوزستان

 

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.